Regenboogzalm Boesemani

Regenboogzalm Boesemani (Melanotaenia boesemani)

De regenboogzalm Boesemani is een van die vissen waar je oog bijna vanzelf naartoe getrokken wordt. Hun lichaam kleurt van koelblauw aan de voorkant naar warm oranjegeel richting staartwortel, en dat allemaal binnen één vislengte. Het lijkt wel alsof iemand er met een penseel overheen is gegaan. Deze overgang in kleur wordt met de jaren opvallender, vooral bij volwassen mannetjes. Het zijn actieve zwemmers die in groepjes tot leven komen, waarbij hun sprankelende kleuren het mooist tot hun recht komen.

Melanotaenia boesemani is afkomstig uit het Ayamaru-meer en omliggende wateren in West-Papoea (Indonesië), een redelijk afgesloten habitat met zacht, licht alkalisch water. In de aquaristiek zijn ze inmiddels goed ingeburgerd, en nakweek is eerder regel dan uitzondering. Toch zit er vaak nog iets wildachtigs in hun gedrag: alert, beweeglijk en vol onderlinge communicatie. Het zijn echte schoolvissen, dus wie ze beneden een groepje van zes houdt, mist iets van hun natuurlijke interactie. Ook kunnen ze zich dan wat onrustiger of zelfs flets gedragen.

Hun gedrag is nieuwsgierig maar mild. In een gezelschapsaquarium staan ze zelden op gespannen voet met andere soorten. Wat ze wél nodig hebben is ruimte. Ze zwemmen veel – niet in kleine rondjes maar lange banen door het midden en de bovenste lagen van het aquarium. Daar komt bij dat hun kleur pas echt uitkomt in een goed uitgebalanceerde groep, met voldoende volwassen mannen én vrouwen. Mannetjes onder elkaar laten vaak een soort displaygedrag zien: roepend, paraderend, maar nooit grof.

Wat betreft inrichting mag het aquarium best weelderig beplant zijn, zolang er ook open zwemruimte is. Denk aan een vis van 8 tot 10 centimeter die actief zwemt: als ze ook nog eens met zes of acht zijn, heb je al gauw behoefte aan een aquarium van enige lengte. Planten met stevige bladeren zoals Javavaren of Vallisneria gaan goed samen met hun zwemlust. Een donkere bodem en gefilterd licht doen zowel hun kleur als hun rust ten goede.

Voeding is eenvoudig, maar vraagt aandacht. Regenboogzalmen accepteren droogvoer goed, maar leef- of diepvriesvoer helpt om ze in conditie te houden – en dat zie je meteen in hun kleur en gedrag. Daphnia, artemia en cyclops zijn geliefd, zeker als afwisseling. Ze zijn vrij snelle eters, dus bij een gemengd gezelschap is het zaak erop te letten dat langzamere soorten ook hun portie krijgen.

Kweken is met Melanotaenia boesemani vrij goed te doen, al vereist het wat voorbereiding. Ze zijn eierleggers met een voorkeur voor fijnbladige planten of mops om hun eitjes in af te zetten. Mannetjes pronken vooraf uitgebreid, en dat kan soms dagen aanhouden, met korte achtervolgingen en lichte aanrakingen. De eitjes worden meestal ’s ochtends afgezet. In een gezelschapsbak worden eitjes vaak snel opgegeten, dus wie serieus wil kweken, doet dat beter in een aparte setting. De larven zijn klein en teder en gedijen het best op infusoria en daarna artemianaupliën.

Wat waterwaarden betreft zijn ze niet overdreven kieskeurig, zolang schommelingen maar beperkt blijven. Ze houden van helder water en een stabiele temperatuur; een beetje stroming wordt gewaardeerd. Te koud of te zuur water kan hun weerstand ondermijnen. Zoals bij veel snel zwemmende soorten loont het om een ruim filtervolume te hebben en regelmatig onderhoud te plegen, vooral qua verversing.

Een punt om mee rekening te houden is hun vrij korte, toch krachtige bouw. Bij te weinig ruimte of te veel vis kunnen ze zich wat bruusk gedragen naar kleinere of tragere soorten. Niet agressief, maar simpelweg wat ‘lomp’. Het is dus niet zozeer of ze samengaan met andere vissen, maar eerder of die anderen met hén kunnen omgaan. Denk bijvoorbeeld aan andere regenboogzalmen, danios, corydora’s of grotere rasbora’s.

Tot slot nog iets over hun uitstraling: die is simpelweg levendig. In de juiste omstandigheden voelt een groep Boesemani’s als het kloppend hart van het aquarium. Ze brengen beweging zonder chaos, kleur zonder schreeuwerigheid en interactie zonder drama. En wie eenmaal ziet hoe hun kleuren oplichten bij het eerste ochtendlicht, kijkt voortaan net iets langer naar het glas.