Zebrabotia

Zebrabotia (Botia striata)

De Zebrabotia, ook Gestreepte botia genoemd, is met ongeveer 9 centimeter een van de kleinere botia's. Het lijf is langgerekt, met een onderstandige bek en vier paar baarddraden waarmee hij de bodem aftast. Over de flanken lopen brede donkere banden afgewisseld met smalle lichte strepen op een geelachtige tot goudkleurige grond. De tekening verschilt per vis: bij sommige dieren lopen de banden mooi recht, bij andere zijn ze gedraaid of breken ze op in een netachtig patroon. Mannetjes en vrouwtjes lijken sterk op elkaar. Volwassen vrouwtjes worden iets groter en voller in de buik; mannetjes hebben wat grotere borstvinnen.

Botia striata komt alleen voor in een klein gebied in de Westelijke Ghats in het zuidwesten van India: de rivieren Tunga en Bhadra in Karnataka en de Koyna en Panchganga in Maharashtra, allemaal in het stroomgebied van de Krishna. Hij leeft daar in heldere bergbeken met een bodem van keien, kiezels, grind en zand, vaak met wat bladafval. Op de Rode Lijst van de IUCN staat de soort als bedreigd, vooral door verlies van leefgebied en een klein verspreidingsgebied. De Zebrabotia hoort bij een groep nauw verwante botia's rond Botia dario, en in de handel komen ook kruisingen van botia's voor. Dat kan verwarring geven bij het op naam brengen; een vis met een sterk afwijkende tekening hoeft dus niet meteen een andere soort te zijn, maar een zuivere striata ook niet.

Houd de Zebrabotia in een groep van minstens zes, liever tien of meer: alleen of met z'n tweeën of drieën worden ze teruggetrokken of juist vervelend tegen elkaar. Het is een actieve, vreedzame vis die binnen de groep een rangorde opbouwt en vooral 's avonds en bij gedempt licht actiever wordt; overdag verstoppen ze zich graag. Een bak vanaf 120 cm is het minimum, met een zachte zandbodem, stenen, hout en nauwe schuilplekken. Botia's woelen de bodem om, dus losse planten kunnen ontwortelen; kies stevig wortelende soorten of planten in potjes, en zachte planten worden soms aangevreten. Een goed sluitende afdekking is nodig, want ze kunnen springen. Water rond 25 graden met een pH van 6,5 tot 7,5, schoon en zuurstofrijk, met wekelijks een flinke waterverversing. Geef gevarieerd voer: granulaat, diepvries- en levend voer zoals muggenlarven en artemia, aangevuld met wat groenvoer. Slakjes eet hij graag, maar reken er niet op dat hij een slakkenplaag in zijn eentje oplost. Geschikt gezelschap zijn vlotte vissen in de middenlaag en andere botia's; zeer kleine, trage of langvinnige vissen zoals kempvissen passen er minder bij. Kweek in het aquarium is niet bekend; de vissen in de handel worden met hormonen gekweekt of komen uit de natuur. Let bij het vangen op de stekels onder de ogen, die in een net kunnen blijven haken, en houd pas aangekomen vissen in de gaten: botia's zijn vatbaar voor vermagering door darmparasieten.